Sunday, 14 June 2015 11:08

Μπορεί το δημόσιο χρέος τελικά να μην πληρωθεί;

 

Του Νίκου Τζανέτου

 

 Εν αναμονή της ανακοίνωσης των πρώτων εκτιμήσεων της διεθνούς ομάδας εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής Αλήθειας για τον λογιστικό έλεγχο του ελληνικού δημόσιου χρέους, που λειτουργεί υπό την αιγίδα της ελληνικής Βουλής, αξίζει να σκεφτούμε, παράλληλα, εάν η χώρα δικαιούται ή / και υποχρεούται να προβεί στη μη πληρωμή ή στην αναστολή πληρωμής, μέρους ή συνόλου, του χρέους της έναντι των διεθνών πιστωτών της.

Από την κοινή εμπειρία μας ως πολιτών, γνωρίζουμε ότι η βασική αποστολή ενός κράτους, με την οποία δικαιολογεί την υπόστασή του, είναι η προστασία της αξιοπρέπειας, της υγείας, της εργασίας και της μόρφωσης (παιδείας) του λαού. Για τον λόγο αυτό, κάθε ένα ξεχωριστά από αυτά τα αγαθά αποτελούν συνταγματικά προστατευόμενα (έννομα) αγαθά, τα οποία ανάγονται σε ανθρώπινες αξίες που προστατεύονται με διεθνείς συνθήκες. Κάθε προσβολή αυτών των έννομων αγαθών υπονομεύει την υπόσταση του ίδιου του κράτους και υπονομεύει τη λειτουργία του.

Από την 6η Μαΐου του 2010, η Ελλάδα, με τον Ν. 3845/2010, που φέρει τις υπογραφές της κυβέρνησης Γεωργίου Παπανδρέου και του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας Κάρολου Παπούλια, εντάχθηκε επισήμως, για πρώτη φορά στην ιστορία της, στον, νεοσύστατο τότε, ευρωπαϊκό μηχανισμό στήριξης, δηλαδή στο ιδιόμορφο καθεστώς αναγκαστικής διαχείρισης της ελληνικής δημόσιας εξουσίας από μια νεοπαγή διεθνή χρηματοπιστωτική οντότητα, αποτελούμενη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (η περίφημη τρόικα αρχικά, θεσμοί μεταγενέστερα).

Από τότε μέχρι σήμερα, με δημοσιονομικά μέτρα ("μεταρρυθμίσεις"), τα οποία χαρακτηρίστηκαν από το ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο "πρωτοφανή", το δημόσιο χρέος παραμένει σε δυσθεώρητα ύψη, η ανεργία αγγίζει σταθερά το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ευρώπη, η ανισότητα στα εισοδήματα των Ελλήνων αυξάνεται και η σταδιακή φτωχοποίηση του ελληνικού πληθυσμού προχωρά ακάθεκτη μαζί με τον κοινωνικό περιορισμό του. Για ανάπτυξη δυστυχώς δεν μπορεί να γίνει λόγος, όπως επίσης για αληθινές μεταρρυθμίσεις δεν φαίνεται προς το παρόν κάποιος σοβαρός σχεδιασμός. Νομίζω πως οι περισσότεροι πολίτες δεν αισθάνονται ως μεταρρύθμιση την αύξηση ή τη μείωση του ΦΠΑ, ούτε ασφαλώς τις διαρκείς μεταβολές στις φορολογικές υποχρεώσεις τους.

Αναδιάρθρωση του χρέους

Κάτω από αυτές τις συνθήκες είναι προφανές το πλήγμα που έχουν δεχθεί η αξιοπρέπεια και η προστασία της υγείας, της εργασίας και της μόρφωσης του ελληνικού λαού, εκδηλούμενο με την αυξανόμενη μείωση έως στέρηση των παροχών που εξυπηρετούν τις παραπάνω ανθρώπινες αξίες. Έτσι, με βιοτικό επίπεδο λαού που βάλλεται καθημερινά από τη φτώχεια, την αποστέρηση και τον αποκλεισμό, αναμφισβήτητα προκύπτει, υπό τις παρούσες συνθήκες, η αδυναμία του ελληνικού κράτους να ασκήσει πολιτικές επαρκούς και αποτελεσματικής προστασίας της ποιότητας της ζωής των πολιτών του. Και ένα κράτος που αδυνατεί να επιτελέσει τη βασική του αποστολή, δεν έχει λόγο ύπαρξης. Για τον λόγο αυτόν μπορεί να υποστηριχθεί, σε διεθνές επίπεδο, ότι, πέρα από κάθε άλλη προσπάθεια ανόρθωσης της οικονομίας μας, είναι επιβεβλημένη, έως αναγκαία, προϋπόθεση της υπόστασης του ελληνικού κράτους και της ίδιας της ελληνικής κοινωνίας η αναδιάρθρωση του ελληνικού δημόσιου χρέους, που μπορεί να διενεργηθεί και με την αναστολή ή παύση (συνολική ή μερική) της εξυπηρέτησής του.

Κατάσταση ανάγκης

Δεδομένου ότι η αναδιάρθρωση του κρατικού χρέους δεν προβλέπεται από συγκεκριμένους διεθνείς κανόνες δικαίου, στο διεθνές δίκαιο έχει διαμορφωθεί και επεξεργασθεί από τα αρμόδια, διεθνή, δικαιοδοτικά όργανα, η έννοια της κατάστασης ανάγκης ως λόγου που μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να δικαιολογήσει την απαλλαγή των κρατών από τις υποχρεώσεις τους έναντι των διεθνών πιστωτών τους.

Η έννοια της κατάστασης ανάγκης θα μπορούσε να βρει έρεισμα και στη διεθνή σύμβαση της Βιέννης για το Δίκαιο των Συνθηκών μεταξύ Διεθνών Οργανισμών και Κρατών (κυρωτικός νόμος ο Ν. 1981/1991), στις διατάξεις της οποίας προβλέπεται η ανυπαίτια εκ μέρους του κράτους αδυναμία του να εκτελέσει τις απορρέουσες από τη διεθνή σύμβαση, στην οποία έχει συμβληθεί, υποχρεώσεις του ως λόγος λύσεως ή αποχώρησής του από τη σύμβαση αυτή. Η απόπειρα στοιχειοθέτησης της κατάστασης ανάγκης δυνάμει των σύγχρονων βίαιων κοινωνικών συνθηκών που δοκιμάζουν την ανθρώπινη αντοχή των Ελλήνων πολιτών, σε συνδυασμό με τη διαρκώς απειλούμενη υπόσταση του ελληνικού κράτους, θα αναπτυχθούν, λόγω του εύρους αλλά και της συνθετότητας των σχετικών, αναφυόμενων, ζητημάτων, στη επόμενη αναφορά του "Νόμος και Οικονομία".

 Νόμοι που ενδιαφέρουν

Ν. 4314/2014 (ΦΕΚ Α' τ. 265/23-12-2014): Θέσπιση κανόνων που διέπουν τον συντονισμό, τη διαχείριση, τον έλεγχο και την εφαρμογή των αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την προγραμματική περίοδο 2014-2020 με σκοπό τη διασφάλιση της αποτελεσματικής αξιοποίησης των πόρων των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ) και της εθνικής συμμετοχής. Οι διατάξεις του παρόντος νόμου βρίσκουν εφαρμογή στα προγράμματα που περιλαμβάνονται στο εταιρικό σύμφωνο για το πλαίσιο ανάπτυξης (ΕΣΠΑ) της περιόδου 2014-2020 και χρηματοδοτούνται από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία (ΕΔΕΤ).

Ν. 4320/2015 (ΦΕΚ Α', τ. 29/19-03-2015): Ρυθμίσεις για τη λήψη άμεσων μέτρων για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, την οργάνωση της κυβέρνησης και των κυβερνητικών οργάνων και λοιπές διατάξεις. Οι διατάξεις του νόμου αυτού εφαρμόζονται, όσον αφορά την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, σε άτομα και οικογένειες που διαβιούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και προβλέπουν για το έτος 2015 δωρεάν ποσότητα ηλεκτρικού ρεύματος για την κύρια κατοικία τους, έως 300 Κwh μηνιαίως, επίδομα ενοικίου για την εξασφάλιση στέγης και επιδότηση σίτισης υπό τους όρους και προϋποθέσεις των διατάξεων του νόμου αυτού. Επίσης, με τις διατάξεις του νόμου αυτού συστήνεται γενική γραμματεία για την καταπολέμηση της διαφθοράς, ως δημόσια υπηρεσία που υπάγεται στον αρμόδιο υπουργό Επικρατείας, και θέση γενικού γραμματέα που προΐσταται αυτής.

Ν. 4328/2015 (ΦΕΚ Α', τ. 51/14-05-2015): Κύρωση της από 27.03.2015 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου για την «Κατεπείγουσα ρύθμιση για τη βιωσιμότητα της 'Ελληνικής Βιομηχανίας Ζάχαρης Α.Ε.' και τις ληξιπρόθεσμες οφειλές» και άλλες διατάξεις. Στο πρώτο άρθρο του νόμου αυτού προβλέπεται η άμεση καταβολή από τα μη διανεμηθέντα, εισέτι διαθέσιμα του υπό ειδική εκκαθάριση πιστωτικού ιδρύματος με την επωνυμία «Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε.» του ποσού των 30 εκατομμυρίων ευρώ στην ελεγχόμενη από το παραπάνω πιστωτικό ίδρυμα επιχείρηση με την επωνυμία «Ελληνική Βιομηχανία Ζάχαρης Α.Ε.», έναντι μελλοντικής αυξήσεως μετοχικού κεφαλαίου της τελευταίας. Στο άρθρο 2 προβλέπεται επίσης ότι για τους ασκούντες ατομική αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα οι αγροτικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις που χορηγούνται στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, περιλαμβάνονται στον προσδιορισμό του κέρδους από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα, μόνο κατά το μέρος των ενισχύσεων και επιδοτήσεων που υπερβαίνει τα 12.000 ευρώ, οι δε αγροτικές αποζημιώσεις στο σύνολό τους δεν συνυπολογίζονται.

Additional Info

  • Συγγραφέας: http://

Related items